Navrotski: Bu gecə Polşada konstitusiya quruluşu pozulub, Konstitusiya Tribunalı güc yolu ilə ələ keçirilib

Polşa Prezidenti Karol Navrotski oktyabrın 31-də yaydığı bəyanatda bildirib ki, ötən gecə Polşa Respublikasının konstitusiya quruluşu pozulub və dövlətin konstitusiya orqanı – Konstitusiya Tribunalı güc yolu ilə ələ keçirilib.

Bəyanatı səhər saat 5-dən bir qədər əvvəl Prezident Dəftərxanasının rəhbəri Pavel Şefernaker oxuyub. Navrotski bəyanatda deyib: “Hüquqi qaydanın bərpa olunmasına və hökumətin yerə göndərdiyi məcburetmə qüvvələrinin Tribunalın ərazisini tərk etməsinə çağırıram.” O, qanuni vəzifədə olan sədr müavini Bartolomey Soxanskinin Konstitusiya Tribunalına daxil olmasını təmin etdiyini bildirib. Navrotski “Polşa Respublikasının daxili təhlükəsizliyinə təhdidlə əlaqədar” siyasi vəziyyəti sabitləşdirmək və konstitusiya qaydasını bərpa etmək üçün bu gün parlament qüvvələrinin nümayəndələrinin iştirakı ilə təcili məsləhətləşmələr çağırdığını da açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, Ali Məhkəmənin birinci sədri Zbiqnev Kapinski də Tribunalda “hakimiyyəti qəsb edənlərin” hərəkətlərini qanuni saymır.

Böhran oktyabrın 30-da Tribunalın ən yaşlı hakimi kimi çıxış edən Anna Korvin-Pyotrovskanın Tribunalın sədri Boqdan Şventçkovskinin və sədr müavini Bartolomey Soxanskinin səlahiyyətlərini bir aylıq dayandırması ilə başlayıb. Tribunalın mövcud rəhbərliyi bu addımı tanımayıb və onu dövlət çevrilişi cəhdi adlandırıb.

Cümə günü axşam Seym tərəfindən seçilmiş hakimlər Dövlət Mühafizə Xidmətinin əməkdaşlarının müşayiəti ilə Baş Nazirin Dəftərxanasını Tribunal binası ilə birləşdirən qapıdan binaya daxil olublar. Tribunalın sözçüsü Veronika Şçibor bildirib ki, Tribunalın mühafizəçilərinə əşyalarını yığıb binanı tərk etmələri deyilib. Tribunalın qarşısına yüzlərlə etirazçı toplaşıb, çevik polis binanı mühafizəyə götürüb, üç nəfər saxlanılıb. Senegala rəsmi səfərini yarımçıq qoyaraq ölkəyə qayıdan Navrotski şənbə gecəsi saat 1-dən bir qədər əvvəl Kapinski ilə birlikdə Tribunala gəlib, girişdə bir qrup hakimlə qarşıdurma yaşanıb. Navrotski binanı səhər saat 5-dən bir qədər əvvəl tərk edib.

Polşanın ədliyyə naziri Valdemar Jurek prezidentin davranışından çox narahat olduğunu bildirib və prokurorluğun tədbir görəcəyinə ümid etdiyini deyib. Jurekin sözlərinə görə, Soxanski ilə də danışıqlar aparılıb, lakin kompromis əldə olunmayıb. Baş nazir Donald Tusk isə hüququn aliliyinin bərpasının hökuməti üçün öhdəlik olduğunu, bu prosesin “Hüquq və Ədalət” partiyası dövründəki islahatlardan sonra çətin və bəzən ağrılı keçdiyini bildirib. Prezidentin sözçüsü Rafal Leşkeviç hakimlərin dövlət başçısının toxunulmazlığını pozduğunu bəyan edib. ABŞ-ın Polşadakı səfiri Tom Rouz tərəfləri gərginliyi artırmamağa çağırıb.

Korvin-Pyotrovska Seymin hazırkı çoxluğu tərəfindən seçilmiş, lakin Navrotskinin andını qəbul etmədiyi hakimlərdəndir. Venesiya Komissiyası oktyabrda prezidentin bu hakimlərin andını qəbul etməkdən imtina etməsinin onların vəzifəyə başlamasına mane olmamalı olduğunu bildirib. Korvin-Pyotrovska noyabrın 3-nə Tribunal hakimlərinin Ümumi Yığıncağını çağırıb. Bundan əvvəl Polşa polisi rəhbərliyi ölkə üzrə çevik polis bölmələrinin 2–8 noyabr tarixlərində tam hazırlıq vəziyyətinə gətirilməsi barədə əmr verib.