Nawrocki: Polonya'da bu gece anayasal düzen ihlal edildi, Anayasa Mahkemesi zorla ele geçirildi

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, 31 Ekim'de yaptığı açıklamada geçen gece Polonya Cumhuriyeti'nin anayasal düzeninin ihlal edildiğini ve devletin anayasal organı olan Anayasa Mahkemesi'nin zorla ele geçirildiğini bildirdi.

Açıklamayı sabah saat 05.00'ten kısa süre önce Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Paweł Szefernaker okudu. Nawrocki açıklamasında, “Hukuki düzenin yeniden tesis edilmesine ve hükümetin oraya gönderdiği zor kullanma güçlerinin Mahkeme alanını terk etmesine çağırıyorum” dedi. Nawrocki, yasal olarak görevde bulunan başkan yardımcısı Bartłomiej Sochański'nin Anayasa Mahkemesi'ne girmesini sağladığını belirtti. Nawrocki ayrıca “Polonya Cumhuriyeti'nin iç güvenliğine yönelik tehdit nedeniyle” siyasi durumu istikrara kavuşturmak ve anayasal düzeni yeniden tesis etmek amacıyla bugün parlamento güçlerinin temsilcilerinin katılımıyla acil istişareler düzenleyeceğini duyurdu. Nawrocki'ye göre Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapiński de Mahkemede “iktidarı gasp edenlerin” eylemlerini yasal saymıyor.

Kriz, 30 Ekim'de Mahkemenin en kıdemli yargıcı sıfatıyla hareket eden Anna Korwin-Piotrowska'nın Mahkeme Başkanı Bogdan Święczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański'yi bir ay süreyle görevden uzaklaştırmasıyla başladı. Mahkemenin mevcut yönetimi bu adımı tanımadı ve bunu darbe girişimi olarak nitelendirdi.

Cuma akşamı Sejm tarafından seçilen yargıçlar, Devlet Koruma Servisi görevlilerinin eşliğinde Başbakanlık Ofisi'ni Mahkeme binasına bağlayan kapıdan binaya girdi. Mahkeme sözcüsü Weronika Ścibor, Mahkemenin güvenlik görevlilerine eşyalarını toplayıp binayı terk etmelerinin söylendiğini belirtti. Mahkeme önünde yüzlerce protestocu toplandı, çevik kuvvet binayı koruma altına aldı ve üç kişi gözaltına alındı. Senegal'e yaptığı resmi ziyareti yarıda keserek ülkeye dönen Nawrocki, cumartesi gecesi saat 01.00'den kısa süre önce Kapiński ile birlikte Mahkemeye geldi; girişte bir grup yargıçla arbede yaşandı. Nawrocki binadan sabah saat 05.00'ten kısa süre önce ayrıldı.

Polonya Adalet Bakanı Waldemar Żurek, cumhurbaşkanının davranışından büyük endişe duyduğunu ve savcılığın harekete geçmesini umduğunu söyledi. Żurek'e göre Sochański ile de görüşmeler yapıldı ancak uzlaşmaya varılamadı. Başbakan Donald Tusk ise hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmenin hükümetinin yükümlülüğü olduğunu, bu sürecin Hukuk ve Adalet Partisi dönemindeki reformların ardından zor ve zaman zaman sancılı olduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanlığı sözcüsü Rafał Leśkiewicz, yargıçların devlet başkanının dokunulmazlığını ihlal ettiğini açıkladı. ABD'nin Polonya Büyükelçisi Tom Rose taraflara gerilimi tırmandırmama çağrısı yaptı.

Korwin-Piotrowska, Sejm'deki mevcut çoğunluk tarafından seçilen ancak Nawrocki'nin yeminlerini kabul etmediği yargıçlar arasında yer alıyor. Venedik Komisyonu ekim ayında cumhurbaşkanının bu yargıçların yeminini kabul etmeyi reddetmesinin onların göreve başlamasını engellememesi gerektiğini açıklamıştı. Korwin-Piotrowska, Mahkeme yargıçlarının Genel Kurulunu 3 Kasım'da toplantıya çağırdı. Daha önce Polonya polis yönetimi, ülke genelindeki çevik kuvvet birimlerinin 2–8 Kasım tarihlerinde tam hazırlık durumuna getirilmesi talimatını vermişti.