ناوروتسکی: دیشب نظم قانون اساسی در لهستان نقض شد و دیوان قانون اساسی به زور تصرف شد

کارول ناوروتسکی، رئیس‌جمهور لهستان، در بیانیه‌ای در ۳۱ اکتبر اعلام کرد که شب گذشته نظم قانون اساسی جمهوری لهستان نقض شده و یک نهاد قانون اساسی کشور – دیوان قانون اساسی – به زور تصرف شده است.

این بیانیه اندکی پیش از ساعت ۵ صبح توسط پاوِل شفرناکر، رئیس دفتر ریاست‌جمهوری، قرائت شد. ناوروتسکی در این بیانیه گفت: «خواستار بازگرداندن نظم حقوقی و ترک محوطه دیوان از سوی نیروهای قهری هستم که دولت به آنجا اعزام کرده است.» او اعلام کرد که امکان ورود بارتوومی سوخانسکی، نایب‌رئیس قانونی دیوان، به دیوان قانون اساسی را فراهم کرده است. ناوروتسکی همچنین اعلام کرد که «در پیوند با تهدید امنیت داخلی جمهوری لهستان» امروز رایزنی‌های فوری با حضور نمایندگان نیروهای پارلمانی را برای ثبات وضعیت سیاسی و بازگرداندن نظم قانون اساسی فرا می‌خواند. به گفته او، زبیگنیف کاپینسکی، رئیس اول دیوان عالی، نیز اقدامات کسانی را که در دیوان «قدرت را غصب کرده‌اند» قانونی نمی‌داند.

این بحران در ۳۰ اکتبر آغاز شد؛ زمانی که آنا کوروین-پیوتروفسکا، به عنوان قدیمی‌ترین قاضی دیوان، بوگدان شوینچکوفسکی، رئیس دیوان، و بارتوومی سوخانسکی، نایب‌رئیس آن، را به مدت یک ماه از کار تعلیق کرد. رهبری کنونی دیوان این اقدام را به رسمیت نشناخت و آن را تلاش برای کودتا خواند.

عصر جمعه قضاتی که سیم (مجلس نمایندگان) انتخاب کرده بود، با همراهی مأموران سرویس حفاظت دولتی از دری که دفتر نخست‌وزیر را به ساختمان دیوان متصل می‌کند وارد ساختمان شدند. ورونیکا شچیبور، سخنگوی دیوان، گفت به نگهبانان دیوان گفته شد وسایل خود را جمع کرده و ساختمان را ترک کنند. صدها معترض مقابل دیوان تجمع کردند، پلیس ضدشورش حفاظت ساختمان را بر عهده گرفت و سه نفر بازداشت شدند. ناوروتسکی که سفر رسمی خود به سنگال را نیمه‌کاره گذاشته بود، اندکی پیش از ساعت یک بامداد شنبه همراه با کاپینسکی به دیوان رسید و در ورودی با گروهی از قضات درگیری رخ داد. ناوروتسکی اندکی پیش از ساعت ۵ صبح ساختمان را ترک کرد.

والدمار ژورک، وزیر دادگستری لهستان، گفت رفتار رئیس‌جمهور او را بسیار نگران کرده و امیدوار است دادستانی اقدام کند. به گفته ژورک، با سوخانسکی نیز گفت‌وگو شد اما مصالحه‌ای حاصل نشد. دونالد توسک، نخست‌وزیر، گفت بازگرداندن حاکمیت قانون تعهد دولت اوست و این روند پس از اصلاحات دوران حزب قانون و عدالت دشوار و گاه دردناک است. رافال لشکیویچ، سخنگوی رئیس‌جمهور، اعلام کرد قضات مصونیت رئیس کشور را نقض کرده‌اند. تام رز، سفیر آمریکا در لهستان، از طرفین خواست از تشدید تنش پرهیز کنند.

کوروین-پیوتروفسکا از قضاتی است که اکثریت کنونی سیم انتخاب کرده اما ناوروتسکی سوگند آنان را نپذیرفته است. کمیسیون ونیز در اکتبر اعلام کرده بود که امتناع رئیس‌جمهور از پذیرش سوگند این قضات نباید مانع آغاز به کار آنان شود. کوروین-پیوتروفسکا مجمع عمومی قضات دیوان را برای ۳ نوامبر فرا خوانده است. پیش‌تر، فرماندهی پلیس لهستان دستور داده بود یگان‌های پلیس ضدشورش در سراسر کشور از ۲ تا ۸ نوامبر در آماده‌باش کامل قرار گیرند.