«گزارشگران بدون مرز» الهام علیاف را در فهرست «دشمنان آزادی مطبوعات» ۲۰۲۶ قرار داد
سازمان گزارشگران بدون مرز (RSF) پرونده ۳۳ «دشمن آزادی مطبوعات» را که در سال ۲۰۲۶ به روزنامهنگاران و آزادی اطلاعات حمله کردهاند تهیه کرده و الهام علیاف در دسته سیاسی قرار گرفته است.

سازمان گزارشگران بدون مرز (RSF) روز ۲ نوامبر، روز جهانی پایان دادن به مصونیت از مجازات جنایت علیه روزنامهنگاران، فهرست «دشمنان آزادی مطبوعات» سال ۲۰۲۶ را منتشر کرد. الهام علیاف در دسته سیاسی این فهرست قرار گرفته است.
این سازمان پرونده ۳۳ «دشمن آزادی مطبوعات» را که در سال ۲۰۲۶ به روزنامهنگاران و آزادی اطلاعات حمله کردهاند تهیه کرده است. گزارشگران بدون مرز اعلام کرد آنچه افراد این فهرست را به هم پیوند میدهد نفرت از آزادی مطبوعات است: «روشهای آنان متفاوت است اما هدفشان یکی است: خاموش کردن صداهای مستقل رسانهای و پایمال کردن حق دسترسی به خبر و اطلاعات. ابزارهای تحمیل سکوت نیز قتل، زندان، باجخواهی، تبلیغات و ارتش ترولها است».
فهرست امسال به پنج دسته تقسیم شده است: سیاسی، امنیتی، حقوقی، اقتصادی و اجتماعی. این سازمان این تقسیمبندی را بر اساس شاخصهای ردهبندی جهانی آزادی مطبوعات انجام داده است. در دسته سیاسی، در کنار الهام علیاف، الکساندر لوکاشنکو رهبر بلاروس، ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه، دانیل اورتگا و روساریو موریو از رهبری نیکاراگوئه، هبتالله آخوندزاده رهبر عالی افغانستان و موهوزی کاینروگابا فرمانده ارتش اوگاندا نیز حضور دارند. در دسته حقوقی رجب طیب اردوغان رئیسجمهور ترکیه و قاسمجومارت توکایف رئیسجمهور قزاقستان و در دسته اقتصادی بیدزینا ایوانیشویلی میلیاردر گرجی قرار گرفتهاند.
گزارشگران بدون مرز اعلام کرد افراد و نهادهای این فهرست برای خاموش کردن روزنامهنگاری از روشهای گوناگونی استفاده میکنند: خشونت فیزیکی، زندان، فشار حقوقی، محدودیتهای مالی، اطلاعات نادرست و حملات دیجیتال. تیبو بروتن، مدیرکل این سازمان، این فهرست را فهرست «جوایزی» با لحنی طعنهآمیز توصیف کرد که بدترین نمونههای حمله و نقض حقوق مطبوعات را نشان میدهد؛ او تأکید کرد که این فهرست ماهیتی ذهنی دارد، اما تنها افراد و نهادهایی در آن آمدهاند که گزارش شده در طول سال حملات هدفمندی علیه رسانهها انجام دادهاند.
به گفته این سازمان، این فهرست مکمل ردهبندی جهانی آزادی مطبوعات است: ردهبندی وضعیت آزادی مطبوعات در کشورها را ارزیابی میکند و فهرست «دشمنان آزادی مطبوعات» بازیگرانی را که مسئول محدود کردن این آزادی هستند برجسته میسازد.
نام الهام علیاف در فهرست ۳۴ نفره این سازمان که در نوامبر ۲۰۲۵ اعلام شد نیز آمده بود. از نوامبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۳۰ روزنامهنگار و فعال مدنی در جمهوری آذربایجان بهصورت گروهی با اتهام قاچاق بازداشت شدهاند؛ آنان این اتهام را نمیپذیرند و آن را به فعالیت حرفهای خود و سفارش سیاسی نسبت میدهند. بعدها اتهام بسیاری از آنان سنگینتر شد. بر اساس فهرستهای تهیهشده از سوی سازمانهای محلی حقوق بشر، در زندانهای جمهوری آذربایجان ۳۲۲ زندانی سیاسی وجود دارد.
در مقابل، مقامات معمولاً تأکید میکنند که در این کشور هیچکس به دلیل فعالیت حرفهای یا به دلایل سیاسی بازداشت نمیشود و کسانی که نامشان در این فهرستها آمده به خاطر اعمالی که مرتکب شدهاند مسئولیت پیدا کردهاند. نهادهای بینالمللی حقوق بشر اما از حکومت میخواهند به پیگرد صداهای آزاد پایان دهد و بازداشتشدگان ناعادلانه را آزاد کند.



