Rusya'nın İşkencenin Önlenmesine Dair Avrupa Sözleşmesi'nden çekilmesi yürürlüğe girdi

Rusya'nın İşkencenin ve İnsanlık Dışı ya da Onur Kırıcı Ceza veya Muamelenin Önlenmesine Dair Avrupa Sözleşmesi'nden çekilmesi 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.

Rus makamları 30 Ekim 2025'te Avrupa Konseyi'ne sözleşmeyi feshettiklerini resmen bildirmişti. Fesih, 1 Kasım 2026 yürürlük tarihiyle kayda alındı. Sözleşmenin 22. maddesine göre çekilme, Avrupa Konseyi Genel Sekreteri'nin bildirimi almasından 12 ay sonra yürürlüğe giriyor ve devlet bu süre boyunca sözleşmeden doğan yükümlülüklerle bağlı kalıyor.

Bu adımla Rusya, özgürlükten yoksun bırakılan kişilerin tutulduğu yerlerin bağımsız dış denetimini artık kabul etmiyor. Sözleşme kapsamında kurulan Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi, taraf devletlerde cezaevlerini, tutukevlerini ve diğer gözaltı yerlerini ziyaret ederek tutulan kişilere yönelik muameleyi inceliyor. Rusya'nın bu komiteyle sık sık iş birliği yapmadığı belirtiliyor.

Rusya sözleşmeye 1998'de katılmıştı. Vladimir Putin, Eylül 2025'te sözleşmenin feshine ilişkin yasayı imzalamıştı.

Rusya, 16 Mart 2022'de Avrupa Konseyi'nden ihraç edilmiş, aynı yılın 16 Eylül'ünde ise Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne taraf olmaktan çıkmıştı. İşkencenin Önlenmesine Dair Avrupa Sözleşmesi 1987'de kabul edilmiş ve 1989'da yürürlüğe girmişti.