Grönland parlamentosu ABD ile güvenlik anlaşmasını onaylamaya hazırlanıyor
Eylülde imzalanan anlaşma, ABD'nin adadaki askeri varlığını genişletiyor ve iki yeni askeri üssün kurulmasının önünü açıyor; Danimarka parlamentosundaki oylama 19 Kasım'a planlandı.
Grönland parlamentosu 3 Kasım Salı günü ABD ile imzalanan güvenlik anlaşmasını onaylamaya hazırlanıyor.
Eylül ayında ABD, Danimarka ve Grönland arasında imzalanan anlaşma, geçen ay parlamentoda yapılan ön görüşmelerde milletvekillerinin çoğunluğunun desteğini aldı. Grönland'daki iktidar koalisyonunu oluşturan partiler parlamentoda sandalyelerin çoğunluğuna sahip.
Anlaşma, ABD'nin Grönland'daki askeri varlığını genişletiyor, iki yeni askeri üssün kurulmasının ve "Altın Kubbe" füze savunma sisteminin konuşlandırılmasının önünü açıyor. Belgede aynı zamanda Danimarka'nın egemenliği ve Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkı bir kez daha teyit ediliyor.
Grönland Dışişleri Bakanı Mute Egede, onay sürecini önemli bir adım olarak nitelendirerek Grönland'ın çıkarlarını korurken temel ilkelerinden geri adım atmadığını ve diyalog yolunu seçtiğini söyledi. Egede ekimdeki görüşmeler sırasında da anlaşmayı parayla ölçülemeyecek büyük bir ilerleme olarak nitelendirmişti.
Ekimdeki görüşmelerde muhalefetteki Naleraq partisinin başkanı Pele Broberg, "ABD'ye ülkemizde geniş haklar tanınıyor" diyerek Grönland halkına bu haklar karşılığında herhangi bir sabit ödeme güvencesi verilmediğini ve anlaşmanın uygulamada nasıl işleyeceğine dair birçok ayrıntının belirsiz olduğunu belirtmişti. İktidar koalisyonundaki Demokraatit partisinden eski Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt ise Grönland'ın hiçbir ödeme yapmadan ciddi bir koruma elde ettiğini ve özerk bir ulus olarak tanındığını vurgulamıştı. Siumut partisinin başkanı Erik Jensen de partisinin anlaşmayı desteklediğini teyit etmişti.
Danimarka parlamentosunda ilgili yasa tasarısının ilk okuması 11 Kasım'a, ikinci okuması ve oylaması ise 19 Kasım'a planlandı. Anlaşma, Danimarka ve Grönland tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girecek; bunun için ABD Senatosu'nun onayı gerekmiyor.
Anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump'ın stratejik konuma ve zengin maden kaynaklarına sahip, Danimarka'nın özerk bölgesi Grönland'ı kontrol altına almaya yönelik tekrarlanan tehditlerinin ardından ortaya çıkan gerginliği azaltmayı amaçlıyor. ABD'nin Grönland'ın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü uzun yıllardır faaliyet gösteriyor.
