Tutuklu AHCP lideri Ali Kerimli 2026 Uluslararası Magnitsky İnsan Hakları Ödülü'ne layık görüldü

Tutuklu bulunan Azerbaycan Halk Cephesi Partisi (AHCP) Genel Başkanı Ali Kerimli, 2026 Uluslararası Magnitsky İnsan Hakları Ödülü'ne layık görüldü. Kerimli, "Seçkin muhalefet siyasetçisi" kategorisinde yılın kazananı seçildi. Bunu ödülün organizatörleri resmi internet sitelerinde duyurdu.

Organizatörler Ali Kerimli'yi Azerbaycan'da demokrasi, insan hakları ve sivil özgürlüklerin savunulması için uzun yıllardır mücadele eden bir muhalefet siyasetçisi olarak tanıttı. Tanıtımda onun demokrasi yanlısı tanınmış bir Azerbaycanlı siyasetçi, insan hakları savunucusu ve AHCP genel başkanı olduğu, onlarca yıldır İlham Aliyev yönetimine karşı siyasi muhalefetin önde gelen isimlerinden biri olarak demokratik reformları, yolsuzlukla mücadeleyi ve sivil özgürlükleri savunduğu belirtildi.

Organizatörler Kerimli'ye yöneltilen suçlamaların siyasi motivasyonlu olduğunu vurguladı: "Kasım 2025'te muhalif görüşlere yönelik geniş çaplı baskılar sırasında Kerimli devlet güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı ve anayasal düzeni devirme girişimine katılmakla suçlandı. Kerimli, partisi ve uluslararası gözlemciler bu suçlamaları tamamen uydurma ve siyasi motivasyonlu olarak değerlendiriyor."

Tanıtımda Kerimli'nin tutukluluktaki durumuna da değinildi: "Ağustos 2026 itibarıyla hakkındaki tutukluluk tedbirinin süresi kasım ayına kadar uzatıldı. Ali Kerimli tutuklulukta kötü muameleye maruz kaldı ve sağlığı hızla kötüleşiyor. Avrupa Parlamentosu ve uluslararası insan hakları kuruluşları onu siyasi tutuklu olarak tanıyor ve derhal serbest bırakılmasını talep ediyor." Avrupa Parlamentosu 8 Ekim'de Ali Kerimli, Anar Memmedli ve Azerbaycan'daki diğer siyasi tutuklulara ilişkin bir karar kabul ederek serbest bırakılmalarını talep etti.

Uluslararası Magnitsky İnsan Hakları Ödülü 2015'ten bu yana veriliyor. Ödül, Rusya'da yolsuzlukları ifşa ettikten sonra tutuklanan ve 2009'da cezaevinde hayatını kaybeden hukukçu Sergey Magnitski anısına kuruldu ve insan haklarının savunulması, yolsuzlukla mücadele ve ifade özgürlüğü alanlarında çalışan siyasetçilere, gazetecilere ve insan hakları savunucularına veriliyor. Ödülün kurulması girişimi, uluslararası Magnitsky kampanyasının lideri İngiliz finansçı Bill Browder ile bağlantılı. Daha önce Azerbaycan'dan araştırmacı gazeteci Hatice İsmayıl 2017'de, insan hakları savunucusu Cale Bayramova ise 2024'te bu ödüle layık görülmüştü; Ali Kerimli ödülü alan üçüncü Azerbaycanlı oldu.

Ali Kerimli ve parti Başkanlık Divanı üyesi Memmed İbrahim, 29 Kasım 2025'te Devlet Güvenlik Servisi (DTX) tarafından gözaltına alındı; 1 Aralık'ta her ikisi hakkında tutuklama kararı verildi. Her ikisine de Ceza Kanunu'nun 278.1. maddesi uyarınca iktidarı zorla ele geçirmeye veya devletin anayasal düzenini zorla değiştirmeye yönelik eylemler suçlaması yöneltildi. İki siyasetçi de suçlamaları reddetti; Ali Kerimli davayı siyasi faaliyetleri nedeniyle yapılan bir kovuşturma olarak nitelendirdi.

DTX 12 Şubat 2026'da eski Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı Ramiz Mehdiyev, Ali Kerimli ve diğer kişilerin katılımıyla iktidara karşı bir darbe planının ortaya çıkarıldığını açıkladı. 22 Ekim'de Bakü Ağır Ceza Mahkemesi Ramiz Mehdiyev'i vatana ihanet, iktidarı zorla ele geçirmeye yönelik eylemler ve diğer suçlardan suçlu bularak 14 yıl hapis cezasına çarptırdı, ancak yaşını ve sağlık durumunu dikkate alarak cezanın ertelenmesine karar verdi. 3 Kasım'da aynı mahkemede Ali Kerimli ve Memmed İbrahim davasının kapalı hazırlık duruşması yapıldı.