AKPM ve AGİT PA raportörleri: Azerbaycan'daki haksız tutuklamalar utanç verici

AKPM'nin siyasi tutuklular genel raportörü Azadeh Rojhan ve AGİT Parlamenter Asamblesi'nin siyasi tutuklular özel temsilcisi Steve Cohen, 30 Ekim Uluslararası Siyasi Tutuklular Günü öncesinde Azerbaycan'daki tutuklamalara ilişkin ortak bir açıklama yayımladı.

29 Ekim'de yayımlanan açıklamada Azerbaycan'da tutuklu bulunan insan hakları savunucusu Anar Memmedli, muhalefet lideri Ali Kerimli, gazeteciler Ülvi Hasanlı, Ferid Mehralızade ve Ülviyye Ali'nin adları geçiyor. Açıklamada, bu kişilerin tutuklanmasının Azerbaycan'da ifade özgürlüğünün, bağımsız toplumsal ve siyasi faaliyetlerin ne ölçüde kısıtlandığını gösterdiği belirtiliyor.

Rojhan ve Cohen, haksız yere tutuklanan kişilerin serbest bırakılmasının herhangi bir siyasi veya ekonomik anlaşmanın şartı olmaması gerektiğini vurguladı: “Bu tür durumlar yetkililer ve sorumluluk taşıyan kişiler için utanç vericidir. Haksız yere tutuklanmış insanların serbest bırakılması bir yükümlülüktür, pazarlık konusu değildir.” Açıklamanın yazarları uluslararası toplumu siyasi tutukluların durumunu gündemde tutmaya çağırdı.

Ferid Mehralızade ve Ülvi Hasanlı geçen yıl haziran ayında “AbzasMedia davası” kapsamında bir dizi ekonomik suçlamayla 9 yıl hapis cezasına çarptırıldı. “Meydan TV davası” kapsamında tutuklu bulunan Ülviyye Ali ise kaçakçılıkla suçlanıyor. Gazeteciler suçlamaları kabul etmiyor ve mesleki faaliyetleri nedeniyle cezalandırıldıklarını söylüyor.

İnsan hakları savunucusu Anar Memmedli kaçakçılık suçlamasıyla 12 yıl hapis cezası aldı; kendisi suçlamayı reddediyor. Azerbaycan Halk Cephesi Partisi Başkanı Ali Kerimli 29 Kasım 2025'ten bu yana tutuklu ve anayasal düzeni zorla değiştirmeye yönelik eylemlerle suçlanıyor. Kerimli suçlamayı reddederek tutuklanmasını siyasi ve sipariş üzerine yapılmış olarak nitelendiriyor.

Kasım 2023'ten bu yana Azerbaycan'da 30'dan fazla gazeteci ve sivil aktivist gruplar halinde kaçakçılık suçlamasıyla tutuklandı. Yerel insan hakları örgütlerinin hazırladığı listelere göre şu anda Azerbaycan cezaevlerinde 322 siyasi tutuklu bulunuyor. Hükümet temsilcileri ise ülkede hiç kimsenin mesleki faaliyeti veya siyasi görüşleri nedeniyle tutuklanmadığını, bu listelerde adı geçen kişilerin belirli suçlar nedeniyle yargılandığını belirtiyor.

Rojhan ve Cohen geçen yıl, 30 Ekim 2025'te de Uluslararası Siyasi Tutuklular Günü dolayısıyla ortak açıklama yayımlayarak Belarus, Rusya, Gürcistan, Azerbaycan ve Ukrayna'nın işgal altındaki topraklarındaki tutuklamalardan ciddi endişe duyduklarını ifade etmiş ve tüm devletleri siyasi motivasyonlu suçlamalarla tutulanları serbest bırakmaya çağırmıştı.